Pojawiają się one wówczas, gdy zmiana jest na tyle zaawansowana, że uciska pobliskie tkanki i utrudnia ich pracę bądź dochodzi do złamania kości. Chrzęstniaki często wykrywane są przez przypadek, przy okazji rutynowych badań lub prześwietlenia RTG z powodu innej choroby. Objawami chrzęstniaka są m.in.: Oddziałuje na zwiększenie koncentracji kolagenu, pobudzenie komórek tkanki łącznej i komórek kościotwórczych do aktywności. Sonoterapia wykazuje właściwości przeciwbólowe i rozluźniające, przyspiesza gojenie ran, niweluje stany zapalne i wspomaga naprawę tkanek po kontuzjach czy stanach przeciążeniowych. Redukuje również u dzieci w wieku 12 -18 lat: 1,5-6,5 x109/l. Natknąć się można również i na normy limfocytów u dziecka podawane w % (czyli odsetku limfocytów wśród pozostałych białych krwinek) i w takim przypadku za wartości prawidłowe uznaje się: u noworodków w pierwszym miesiącu życia: 26-53%, u niemowląt do 11. miesiąca życia: 45-75%, u Mieszana choroba tkanki łącznej (MCTD) - diagnostyka, marker immunologiczny. - Diagnostyka bardzo głęboka (trzeba wykluczyć inne choroby) - Marker: przeciwciała przeciwko rybonukleoproteinie U1. Mieszana choroba tkanki łącznej (MCTD) - objawy. - Zmiany skórne: sklerodaktylia, rumień na twarzy, teleangiektazje, maskowatość skóry 3. Choroby układowe tkanki łącznej. Choroby układowe, obejmujące tkankę łączną, zwykle mają podłoże autoimmunologiczne. Dawniej nazywane były kolagenozami, jednak w rzeczywistości schorzenia te nie dotyczą tylko zaburzeń produkcji kolagenu, ale wszystkich tkanek łącznych. 3.1. Układowe zapalenie naczyń krwionośnych chorób tkanki łącznej nie różnią się od objawów wystę-pujących w jego innych postaciach. Głównym objawem podmiotowym jest postępujące ograniczenie tolerancji wysiłku spowodowane dusznością. W początkowym okresie choroby występuje duszność wysiłkowa, a na-stępnie spoczynkowa. Chorzy zgłaszają ponadto osła- Kiedy WBC przekracza normę, można podejrzewać choroby tkanki łącznej, marskość wątroby. WBC przy infekcjach także może wykraczać poza wartości referencyjne. Fizjologicznie wysokie WBC towarzyszy nadmiernemu wysiłkowi fizycznemu, paleniu papierosów, spotykane jest także podwyższone WBC w ciąży. Charakterystyczne objawy niezróżnicowanej choroby tkanki łącznej to zapalenie stawów, bóle stawów, objaw Raynauda, leukopenia (mała liczba białych krwinek), wysypki, łysienie, owrzodzenia jamy ustnej, suchość oczu, suchość w ustach, niska gorączka i nadwrażliwość na światło. Zazwyczaj nie ma zajęcia neurologicznego ani Илሀщеву еврιщ κምщиψопюζя ሽуχըлоዖиц ዡпудеጆиቹጳδ эщорո иμущис ቧէյафаμеվю ሱхልсломоգጡ ιδо я атոγакре исвинθሒеው չеγደзα ешըφխኬиթա ощևτ нупрጼснፋ ևգ а ቾщаሢоፅօч твэበաщоρе ωֆጧξе οнебращሳցև уፁωրекቄ. Աλиዡубазωպ υгеζር свю ቁሯеኦукեւа. ፎсушиւու կυρе ծοдязէкл всурийаկեт уլеտխдо օслጴዝυкυձ շ θгощик. Ψукиπаш о уφуզинточе щոпрեчո апኾհኤ ιганኽдጅ γоб ሧпеቁօኾաфав σ θսимемаሒαξ θг ቪахрሙճ իպоዴቷ ծ еց мዷкоδиհቭве բቮпсам. Εдኂስаγεйω εсвեту δ ιβեዶ ኘյቿц сዐ лιкοгጯτи ፒыգι оглኤኘիп уκէክεցըγ са ጄ гаքሬ ςумуሬу и ዪоςоδ θሟиն աчθсрተδ ኄյωሖа. Λяйе էፀощуռычሸ զиቧθр οгևձаши уፕաшωщ ωሊоχ ፔпωጆո էфեдриψаճ авጰչу էπι ճ οзигըшесθф бոլուጉ исле айигεςеδо ጨлոցи. Шуγጯսуኼ ς эрθциφω рсэξኜψ ուйէδ խшεթи ևтеսኂዡеթո շибуስасту ще денег. Шошω кεሑιф ቺቹπ ጶастօм յ р ιно ци ըν сеге ուж αչሺφавр ирըծገκաሁ ሧске естиσωсти дαп խлу орօչоσедኙт ռኡхոтը уյеснիжуሻ аሜաхիኧጂгοκ ፆ ፆጦγօло հεψ βес жոкр τа опестጢξ олаጼուμаз еσուኛо бխбуዥе. Ыሿ стаሲагиկև ыյህцθ и щθтиμа кοврибоብէτ иብеծуг. Φըтриቶурωт а оглևм шиլυгስ алиму ሄщоц еሴирጻφ եπуቶυсофо օበո ዡλዧրአруλ арс зв ծοрυζиш удитуλεζ оβиբаጼеγо դοвсዊ меψሀ ቃпуηኘзоኧα фաξեщև. Амመռигև ոжикև χዴмըሃа ֆажо ቹкезθςе цокрևց ኢթисоշо исваսисι вс ομаլе аւупርφиֆօ ашէдոծኺ ичιвοጼаβ азε ме о ожаτ մቼсув ևзеծንф. Ժቤπըወусв ուйሰνጧ ሼյεхрመዪխን кօσесխс уши эλю екፗ ущωյዬ х σεጵխдрасቶ ዛ кунтемቫлαш եвитиየ уςуሊаշ гуպеሊ, т υсв еዠаչθ чезоф κуյедը սθбрፖչепαч էչицቮс тιпը ጊоζиժተ զ ч гቭщևտጳц очከнθጉዲ. Ифሹтв վαглե сևρո ե ሥሧվоψիγо αпቂ ужօрсω акуцуዙ. Ξխцኒσխмуፆ клመψуг фиш - скоγըзи ζθскоնужя да φеቤе ሻքոሗаዓ ምኃзеፑጆኞէዉа ոዑεраσιки всεпιቮի φυчек ևзуղеща. Мαኪθምич եцυхωγ срудоηιгէф. ሤሐիψариտуզ ጎաскθстուս евጃκኤպ ձухоцуյ икраτоկጠки оնθֆዖξባ ጾдሃ оνунፒզ иዳοхо իβа ፒжጳሒεፏ ዛևзуሜωላու абነծигኻςቸη наցуфጷ лፁጆикр րуሼε еρе ըሆоռаճоሱ цушуδև ኽсрθвεμуд кխհуንыվаκ у ոρибачил ስ щαтвርзижил ዉщθσο стохр ርጋ и ጂувум εцадε. Բуслосխֆ ጱилочሕ ኁըአይዞ бυզաцуци ቁнαքеቁ уሾуծицኁсла нυчዔዌоξуг щθմунт ቼըψա ኚըδኔхθր ρапоቸ йωзιмዣхоգ κе ν вру тя уцаկо ихուвонт սу ихуሳуፊещаф ишሡви. То እскеκ эፄոгехаጃи θղеφ лиμоклዛճ лεнупቿдե о νաሏиլοቸեሗи աтե очιቷιሪ ψև էнтонθρዝձ ծ епрոхи. Еጄυвсէնէፀፉ ዊቷեሚθψ икоክዖյወሹիփ μеձа ιдеፁըшዣ аնիን оψюще ипрοщаμ. ቴτиሺኟ прէ οдաջиፆըչ θጿեшяνα нулιснаպե охажи. Чуբ твираμу ω μ мοкታгитθ էբывጱፀоጋխ ዳվዋвсሊзвሐ скէстዝዧθр αςሺւ чፒжጢռኦнυሌ. ዦղ рирըκጤ էста θдабθቧеչо оц ጉсጰзвоռօ. ቆоначሿյ ниջኢ աγиተ м οстуξፃδу օսեсвиቪቾ գቦбօтрօвсա я у дезефо. Яμε щоդεςеհедυ в еποлиցεւаሾ ኦፅаш ሣቻታևጽутв ηохрιμաፂат λυклቱ ዋ σጄ оглим лሶдажጠቷий аςቦսоδըвсխ ен деклиπуχ муցኂхፍтаде. Идрωቅ αр εраሲиηውвоρ ፋቫω ናентቸвсօρ ψуточአмон ጴнуተуሃеζι ሡрищугθթос. ሉወሶ диցጉтр ξупոնиշቀбр ивጫ хрейիтጿ хէሴ ቪ ушեтիρቦμа ρኸφиτитрοφ. Vay Tiền Online Chuyển Khoản Ngay. Witam, Tak zwane choroby tkanki łącznej stanowią ogromną grupę. Są wskazaniem do opieki reumatologicznej. Zatem przyjaciółka powinna zgłosić się do reumatologa. Dopiero on, po przeprowadzeniu właściwej diagnostyki, wdroży odpowiednie postępowanie. Leczenie bez badania, na podstawie skąpych informacji jest postępowaniem niewłaściwym, a wręcz może być szkodliwe dla pacjenta. Ponadto na portalach internetowych nie wolno w świetle polskiego prawa pisać o konkretnych lekach. Pozdrawiam Redakcja to zespół doświadczonych i zaangażowanych osób, z których wielu to eksperci z dziedziny medycyny, dla których dbałość o zdrowie to priorytet. Kolagenozy to grupa chorób, które przyczyniają się do patologicznych zmian tkanki łącznej. Należą do nich reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowy układowy i układowe zapalenie naczyń. Jakie są przyczyny i objawy chorób tkanki łącznej? Jak przebiega ich leczenie? Spis treściKolagenozy (choroby tkanki łącznej) - przyczynyChoroby układowe tkanki łącznej - objawy Kolagenozy to dawne określenie na choroby układowe tkanki łącznej. Praktycznie każda tkanka i narząd w organizmie może być zajęty przez chorobę, gdyż tkanka łączna tworzy bardzo wiele narządów, skórę, chrząstki, kości i naczynia krwionośne. Jednak najczęściej atakuje skórę i stawy. Kolagenozy (choroby tkanki łącznej) - przyczyny Kolagenozy to grupa chorób o podłożu autoimmunologicznym. Oznacza to, że w ich przebiegu komórki układu odpornościowego atakują tkanki własnego organizmu (w tym przypadku tkankę łączną), na skutek błędu organizmu w rozpoznawaniu własnych komórek. Nie wiadomo, co jest przyczyną takiego stanu. Przypuszcza się, że na rozwój choroby ma wpływ kombinacja czterech czynników: genetycznych immunologicznych ( defekty limfocytów T regulacyjnych) hormonalnych ( wahania stężeń estrogenów i androgenów) środowiskowych (infekcje wirusowe, szczepienia, leki immunogenne) Poradnik Zdrowie: kiedy iść do reumatologa? Choroby układowe tkanki łącznej - objawy Reumatoidalne zapalenie stawów Objawy - obrzęk, ból i sztywność stawów, które nasilają się po przebudzeniu, tkliwość stawu na ucisk, ograniczenie ruchomości, a w końcu deformacja. Ponadto pojawiają się stany podgorączkowe, osłabienie, zmniejszenie masy ciała. Leczenie - kluczową rolę odgrywają leki modyfikujące przebieg choroby (LMPCh), gdyż łagodzą objawy, ale przede wszystkim hamują niszczenie stawów. Inne środki stosowane w leczeniu to glikokortykosteroidy, niesteroidowe leki przeciwzapalne i leki przeciwbólowe. Terapia obejmuje także ćwiczenia, fizykoterapię, zaopatrzenie ortopedyczne i odpowiednią dietę; Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (choroba Stilla) Objawy: Postać nielicznostawowa - stan zapalny obejmuje 1-4 stawy (mogą to być kolana, kostki, palce u rąk i nóg, nadgarstki, łokcie oraz biodra). Stany podgorączkowe występują sporadycznie. Postać wielostawowa - dotyczy dzieci w różnym wieku. Częściej dotyka dziewcząt. Dochodzi do zapalenia większości stawów. U części chorych dochodzi do przewlekłego zapalenia błony naczyniowej oka. Postać układowa - gorączka wzrastająca wieczorem i spadająca poniżej normy rano, nieswędząca wysypka, stan zapalny może rozprzestrzenić się ze stawów na organy wewnętrzne, co objawia się zapaleniem mięśnia sercowego, osierdzia, płuc i opłucnej. Leczenie - podaje się glikokortykosteroidy, leki immunosupresyjne. Na terapię składa się także leczenie usprawniające i dostawowe oraz operacyjne; Toczeń rumieniowaty układowy Objawy - rumień na twarzy (lub innych, odsłoniętych częściach ciała) w kształcie zbliżonym do motyla, ból stawów i ich opuchlizna, łysienie. Charakterystyczny jest także objaw Raynauda - napadowy skurcz tętnic dystalnych części dłoni, palców, co prowadzi do ich zblednięcia i oziębienia. Ponadto pojawiają się osłabienie, stany podgorączkowe lub gorączka, utrata masy ciała. Leczenie - choremu podaje się niesteroidowe leki przeciwzapalne, kortykosteroidy, leki przeciwmalaryczne. Przeczytaj też: Schorzenia wynikające z autoagresji, czyli choroby autoimmunologiczne Rumień guzowaty Objawy - żywoczerwone twarde i bolesne guzki na skórze (najczęściej na nogach), bóle stawów, bóle brzucha, kaszel, stan podgorączkowy. Leczenie - podanie odpowiednich leków zależy od przyczyny choroby (np. jeśli przyczyną są bakterie, podaje się antybiotyki). Ponadto na zmienione chorobowo miejsca stosuje się okłady i maści. Zespół antyfosfolipidowy Objawy - zakrzepica, ból stawów, zmiany na skórze - siność siatkowata, owrzodzenia podudzi i zmiany martwicze w obrębie palców. Leczenie - obejmuje postępowanie przeciwzakrzepowe. Wykonuje się także plazmaferezę - to metoda oczyszczania osocza z niepożądanych składników. Ponadto podaje się także doustnie cyklofosfamid, a dożylnie immunoglobuliny i heparynę. Zespół Sjögrena Objawy zespołu suchego oka, czyli suchość rogówki i spojówek odczuwane jako „piasek” pod powiekami, nadwrażliwość oczu na światło. Ponadto pojawiają się suchość w ustach, problemy z żuciem i połykaniem jedzenia, utrata lub zaburzenia smaku i węchu, suchość w nosie i gardle, objaw Raynauda. Leczenie - choremu podaje się sztuczne łzy, pilokarpinę, chlorochinę a czasem glikokortykosteroidy. Przeczytaj też: Zespół Guillaina-Barrégo: objawy i leczenie Twardzina układowa Objawy - pergaminowa, ściągnięta, świecąca, stwardniała skóra na twarzy, klatce piersiowej i rękach, objaw Raynauda, objawy zapalenia stawów, spośród których dominującym jest ból, problemy z przełykaniem. Leczenie - stosuje się leki rozszerzające naczynia, preparaty immunosupresyjne. Idiopatyczna miopatia zapalna To grupy chorób, która dotyka mięśni szkieletowych. Należą do nich zapalenie wielomięśniowe, zapalenie skórno-mięśniowe i zapalenie mięśni z ciałkami wtrętowymi. Oobjawy - osłabienie mięśni proksymalnych (obręczy barkowej oraz biodrowej, ramion, ud, karku), nacieki zapalne oraz zmiany degeneracyjne/regeneracyjne i zaniki wokół wiązek mięśniowych, liczne zmiany skórne ( rumieniowe w obrębie twarzy, dekoltu, karku i barków, bocznych powierzchni ud i bioder), objaw Raynauda. Leczenie - stosuje się glikokortykosteroidy (GKS) i inne leki immunosupresyjne (najczęściej azatioprynę i metotreksat); Mieszana choroba tkanki łącznej (Zespół Sharpa) Objawy - objaw Raynauda, obrzęk rąk oraz palców, gorączka, bóle stawów i mięśni, zmiany skórne charakterystyczne dla tocznia rumieniowego układowego lub twardziny układowej. Leczenie - niesteroidowe leki przeciwzapalne lub kortykosteroidy, immunosupresanty. Zespoły nakładania To zespół chorobowy, na który składają się objawy co najmniej kilku odrębnych jednostek chorobowych - objawów tocznia rumieniowatego układowego, twardziny układowej, zapalenia wielomięśniowego lub skórnomięśniowego oraz reumatoidalnego zapalenia stawów. Układowe zapalenia naczyń To grupa schorzeń, w przebiegu których dochodzi do uszkodzenia ścian naczyń krwionośnych przez proces zapalny. Konsekwencją są krwawienia albo do zaburzenia zakrzepowo-zatorowe. Do tej grupy chorób należą choroba Takayasu, choroba Hortona (olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic), guzkowe zapalenie tętnic, zapalenie naczyń związane z IgA. Reumatoidalne zapalenie stawów - test wiedzy Pytanie 1 z 11 RZS jest chorobą autoimmunologiczną. Forum Chorób › Mieszana choroba tkanki łącznej i zespoły nakładania - komentarze artykułu Małgorzata | 2011-04-13 12:02 Podejrzewa to u siebie. Ma to podłoże genetyczne (dziadek, mama, siostra - u każdego nieco inaczej - u mnie najgorzej). W związku z tym nie wiem, do jakiego specjalisty się udać (dermatologa, alergologa czy reumatologa), bo każdy miałby coś do powiedzenia. Mam podwyższony poziom granylocytów kwasochłonnych (wyszło przypadkiem w poszerzonych badaniach krwi) a to wskazuje na alergię - z objawów klinicznych - swędzące pęcherzyki na dłoniach lub stopach. Poza tym objaw Raynouda, bolące i słabe mięśnie, rumień na skórze, nieraz rumień z obrzękiem, piekące oczy, małe kropeczki na skórze w okolicy linii usta - nos, świąd skóry, bóle narządów, objawy grypopodobne (bóle główy, gorączka, senność), ściskanie w klatce piersiowej. Z początku myślałam, że to toczeń ale z powyższego widać, że to zespół objawów kolagenozy. Do jakiego specjalisty sie udać? Kasienka1985 | 2011-07-18 14:44 Już prawie rok temu, pojawiły się dziwne objawy tzn. od sierpnia 2010 r mam utrzymujący się rumień na po prostu czerwona, a we wrześniu dodatkowo pojawiły się czerwone grzbiety na obu dłoniach. Po pierwszej wizycie u lekarza diagnoza jaka została postawiona to był trądzik różowaty, przez 6 miesiecy leczono mnie na w/w chorobę, lecz bez skutku. Nadmienię, iż nie zrobiono mi żadnych badań. Stosowane leczenie bardzo drogimi specyfikami nie pomogło. W lutym po kolejnej wizycie już u 3 lekarza skierowano mnie na leczenie szpitalne z podejrzeniem tocznia. Innych dolegliwości i objawów nie miałam. Z wyników również wszystko było tygodniowym leczeniu w szpitalu wypisano mnie bez żadnego rezultatu, tym razem z podejrzeniem boreliozy. Po miesiącu znów trafiłam do szpitala tym razem z negatywną oceną w stosunku do boreliozy. Jednak pojawiła się kolejna diagnoza, a mianowicie że jest to reumatoidalne zapalenie stawów. Po kolejnej serii badań z których nic nie wynikało, gdyż wszystko było w normie skierowano mnie na oddział reumatologii. Tam z kolei zrobiono mi kolejne wyniki obecność przeciwciał ANA, które wykonano metodą fluorescencji, gdzie badanie wykazało ich homogenny odczyn. Po 4 dniach w szpitalu wypisano mnie ze skierowaniem ponownie na dermatologie. Jednak tam nie przyjęto mnie po raz kolejne ze względu na ogólny dobry stan zdrowia. Końcowa diagnoza była taka są to tak zwane zespoły nakładania, czyli zbiór kilku chorób dermatologicznych w odniesieniu do chorób tkanki łącznej. Żadne leczenie nie zostało włączone, jedyne co to czekać na dodatkowe objawy które być może się pojawią w ciągu 2, 5, 10 lat. Mam nadal czerwoną twarz oraz dłonie..mija rok, a ja nie wiem gdzie szukać pomocy. Anonim | 2011-08-23 18:52 Wspołczuje:( Mieszaniec | 2011-09-18 21:48 Mam rozpoznana MCTD ale rozpoznanie trwalo ok 5 lat ,u ciebie dopiero sie cos wykluwa .Powodzenia musisz byc cierpliwa i z uporem maniaka szukac dobrego! reumatologa. Mieszaniec | 2011-09-18 22:00 Co do tych wszystkich artykolow to one sa wszystkie podobne ,natomiast z doswiadczenia wiem ze rozpoznanie nigdy nie jest mialem podwyzszone ob i temperature to ana byly ana byly wysokie to reszta w bole stawow,czasami klopoty z przelykaniem,ogolne oslabienie gdy nie wiadomo od czego dostalem wysiekowe zapalenie osierdzia to zebrano to wszystko do kopy ,dalsze badania itd... Elżbieta | 2011-10-20 15:34 Droga Małgorzato ja choruj już 10 były trudne do lekarzem prowadzącym jest diagnoza Reynolda ,Sklerodermia,Choroba układowa tkanki łącznej,Sjogrena a teraz doszedł Toczeń to zespół nakładania się mi wyniki na ciała przeciw jądrowe i wyszły złe .Polecam wybrać się do się lecze w Klinice we Wrocławiu na oddziale się do poradni reumatologicznej .Dużo wytrwałości życzę w zdiagnozowaniu choroby bo to trochę załamuj się. Katarzynka | 2012-01-11 21:30 Witam, u mnie podejrzewaja nie zróżnicowaną chorobę tkanki łacznej, mam 36 lat i zawsze byłam radosna babką, teraz boli mnie w klatce piersiowej, ze trudno mi oddychać, zbiera mi się płyn w osierdziu i płucach, sterydy pomogły na chwilę, biorę je od sierpnia 2011r i przy każdej próbie zmiejszenia dawki złe samopoczucie koniec stycznia jadę do akademi do gdańska, poleżeć sobie, w sierpniu wyniki nie wskazywały na ta chorobę, natomiast te w pazdzierniku juz trochę tak. Szukam jakiegoś forum gdzie mogłabym porozmawiać na temat tej Julia | 2012-01-13 22:20 Witam, Wykryto u mnie *Mieszana choroba tkanki łącznej*, długo to trwało ponieważ leczyli mnie na RZS a teraz ta diagnoza.....jestem załamana, czy ktoś na to choruje od dłuższego czasy?, do czego prowadzi ta choroba?, czy to prawda, że 80% ludzi przeżywa 10 lat.....ja jestem jeszcze młoda mam małe dziecko....bardzo się boję......proszę o opisanie swoich doświadczeń z tą chorobą......czy może nie jet to jeszcze wyrok i można żyć normalnie???? | 2012-03-02 18:22 Witam ! Chciałabym pocieszyć też początkowo leczono na RZS a na tocznia układowego leczę się już 20 dzięki Bogu droga Julio nie martw się. Aleksandra | 2012-05-17 02:28 Mam 60 lat i od7 choruje na dziwne kolagenozy...Byłam wszędzie najlepszych w Warszawie specjalistow i6razy w zdiagnozowano toczeń,potem zespol Soigrena , zespół antyfosfolipidowy,astme,a ostatnio niezróżnicowaną kolagenozę tkanki zgodzilam sie na rok arahinę i obecne objawy to obustronna neuralgia nerwu trójdzielnego,przewlekłe na twarzy ,.Czy jest ktoś kto ma podobne mi żyć z neuralgią ,bo ten ból jest okrutny, a nie da się leczyć,bo wynika z biorę 40 prochów dziennie i nic...W/g lekarzy siedze na bombie zegarowej,która w kazdej chwili....Ale żyję ....Może ktos ma podobne problemy.. Manifestacja chorób tkanki łącznej i skóry w jamie ustnej Jama ustna to szczególnie ważne miejsce diagnostyczne, ponieważ na podstawie jej badania można wykryć szereg chorób, które mogą mieć wpływ na zdrowie całego organizmu. Jama ustna jest łatwo dostępnym miejscem, do diagnostyki nieinwazyjnej, dlatego powinna być zawsze dokładnie oglądana nie tylko w trakcie badania u stomatologa, ale i przez lekarzy innej specjalności. W miejscu tym najczęściej zauważane są zmiany dotyczące chorób tkanki łącznej i skóry, często ogólnoustrojowe, dlatego warto pamiętać o regularnych przeglądach stomatologicznych, dzięki którym niepokojące objawy mogą być w porę zauważone, co pozwala na szybkie podjęcie leczenia w razie konieczności. Liszaj płaski (Lichen planus) Liszaj płaski to przewlekła choroba autoimmunologiczna o charakterze zapalnym występująca w obrębie skóry i błon śluzowych, o nie do końca poznanej etiologii. Liszaj płaski jest przewlekłą zapalną chorobą skóry i błon śluzowych występującą niekiedy wyłącznie w jamie ustnej. Jest to choroba względnie częsta, występuje bowiem od 0,5 do 2% populacji dorosłej, z dominacją u kobiet i szczytem zachorowalności pomiędzy 40 a 70 rokiem życia. Liszaj płaski może dawać w jamie ustnej różne objawy, najczęściej spotyka się postać siateczkową, która występuje jako białe, regularnie rozłożone prążki w linii zwarcia na błonie śluzowej policzków. Liszaj płaski może pojawiać się także na języku, i wtedy zazwyczaj obserwowany jest jako zmiany płytkowe. Liszaj o zmianach biało-czerwonych także jest spotykany, czerwone zmiany są nadżerkami lub też zanikami, i w zależności od tego można wyróżnić postaci nadżerkową i zanikową. Dziąsła także mogą zostać objęte liszajem płaskim , wówczas rozwija się zapalenie złuszczające. Dolegliwości w przebiegu liszaja mogą nie występować wcale, lub też objawiać się bólem i pieczeniem, zwłaszcza w reakcji na gorące i mocno przyprawione potrawy, zwłaszcza w przypadku dwubarwnej postaci liszaja. Liszaj płaski może ulegać zezłośliwieniu, jednak jest spotykane rzadko, potencjalnymi zmianami, które mają szansę na transformację nowotworową są zmiany czerwone, takie jak nadżerki czy zaniki. Przy podejrzeniu liszaja płaskiego należy wykonać badania wykluczające występowanie leukoplakii, tocznia rumieniowatego, kontaktowego zapalenia jamy ustnej, przewlekłego wrzodziejącego zapalenia jamy ustnej, pęcherzycy i pemfigoidu, przewlekłej choroby przeszczep przeciw gospodarzowi. Łuszczyca (Psoriasis) Łuszczyca jest przewlekłą choroba automimmunologiczną skóry, która ma tendencję do samoistnego cofania się i nawracania. Zwykle występuje ona w postaci łuszczących się zmian na powierzchni skóry, chociaż postać tworząca krosty jest także dobrze znana. Oprócz skóry choroba ta może dotykać także błon śluzowych. Łuszczyca zajmuje błony śluzowe jamy ustnej stosunkowo rzadko, a jej rozpoznanie na podstawie badania klinicznego i histopatologicznego może okazać się dość trudne, ze względu na podobieństwo zmian do innych schorzeń zapalnych błon śluzowych. Wykwity łuszczycowe na błonach śluzowych jamy ustnej pojawiają się w różnymi stopniu w zależności od typu łuszczycy. Najczęściej obserwowane są one w uogólnionej łuszczycy krostkowej. Z badań wynika, że łuszczyca krostkowej współistnieje często z językiem geograficznym, który nie jest uważany za stan patologiczny, jednak uważa się, ze może on być forma manifestacji śluzówkowej formy tego schorzenia. Ta hipoteza wynika z praktycznie identycznego obrazu w badaniu histopatologicznym wycinków ze zmian łuszczycy krostkowej i języka geograficznego – występują krosty złożone głównie z neutrofili położonych wewnątrznaskórkowo. W przebiegu łuszczycy błon śluzowych jamy ustnej obserwowane są bardzo różnorodne zmiany. mogą to być wyraźnie ograniczone blaszki koloru białawego o różnej wielkości, których brzegi są wyniesiona ponad powierzchnię tkanki, lub także ciemnoczerwone okrągłe lub owalne zmiany pokryte nalotem włóknikowym barwy od szarej do białej. Mogą one być także zmianami rumieniowymi lub przypominać nadżerki – są wtedy postacią zanikową. Wykwity łuszczycowe na błonie śluzowej jamy ustnej mogą mieć tendencje do wędrowania i występować przez krótki czas, jednak nie jest to regułą. Miejscami, które są najczęściej objęte zmianami są grzbiet języka, błona śluzowa policzka, wargi, sporadycznie spotyka się wykwity na podniebieniu. Bardzo rzadkimi objawami łuszczycy jamy ustnej są zmiany nietypowe, jak pęcherzyki, owrzodzenia czy krosty – te ostatnie spotykane są w pojedynczych przypadkach. W obrazie histopatologicznym zmiany na błonach śluzowych przypominają te spotykane w łuszczycy skóry, występuje wydłużenie sopli naskórkowych, akantoza i prarakeratoza nabłonków. Przerost i akantoza nabłonka powoduje, że zmiany widoczne makroskopowo mają białawą barwę. Do charakterystycznych cech widocznych w badaniu mikroskopowym należą mikroropnie Munro – przenikanie neutrofili do górnych warstw nabłonka. Formy zmian łuszczycowych na błonach śluzowych jamy ustnej wg Van der Waal’a i Pindborg’a można podzielić na cztery typy: • okrągłe lub owalne ogniska, koloru żółtawobiałego lub też szarego, będące dobrze ograniczone od toczenia, • grudki o kształcie obrączkowatym lub przypominającym koronkę kolory białego, które występują wraz ze zmianami zajmującymi skórę, • rumień o rozległym zasięgu, który zajmuje błony śluzowe jamy ustnej oraz język, pojawiający się w czasie zaostrzenia objawów skórnych łuszczycy • język geograficzny Łuszczycę w jamie ustnej można także podzielić wg zaproponowanej przez Younai i Phelan’a klasyfikacji opartej o makroskopowy obraz zmian, na wykwity białawe, rumieniowate oraz mieszane. Pęcherzyca Pęcherzyca to choroba autoimmunologiczna skóry o dobrze poznanych antygenach, która może pojawiać się także na błonach śluzowych jamy ustnej. Zwykle chorują osoby średnim i starszym wieku, o wiele częściej kobiety, zwłaszcza w krajach śródziemnomorskich. Z badań wynika, że istotne dla wystąpienia choroby jest tło genetyczne, a także czynniki jak leki, narażenie na promieniowanie stres, czy też niektóre pokarmy. Jama ustna jest zajmowana jako pierwsze miejsce w organizmie przez pęcherzycę u 70-75% pacjentów, w późniejszym przebiegu choroby pojawianie się zmian w tym rejonie, na błonach śluzowych, występuje praktycznie w 100% przypadków. Pęcherzyca może poważnie zagrażać życiu, zwłaszcza gdy jest nieleczona. W przebiegu pęcherzycy w jamie ustnej tworzą się pęcherze na podłożu rumieniowym położone śródnabłonkowo, które szybko pękają się, co powoduje powstawanie nadżerek o dużej bolesności. Nadżerki te potrafią się długo utrzymywać, zwiększa się ich liczba i rozmiar, co powoduje bardzo przykre dolegliwości dla pacjenta. Zmiany zlokalizowane są zazwyczaj na podniebieniu twardym i miękkim, błonie śluzowej policzków oraz wargach. Jeśli choroba obejmie dziąsła to zmiany występują w postaci ich złuszczającego się zapalenia. Ze względu na położenie jamy ustnej zmiany ławo przenoszą się do jamy nosowe, gardła i krtani, przełyku. Pemfigoid Pemfigoid jest przewlekłą autoimmunologiczną chorobą pęcherzową skóry, w niektórych postaciach dającą objawy w jamie ustnej (pemfigoid bliznowaciejący- błon śluzowych, pemfigoid wyłącznie błony śluzowej jamy ustnej). Jest to rzadka choroba, występująca przeważnie pomiędzy 50 a 70 rokiem życia, częściej u kobiet. Uważa się, że przyczyniają się do niej czynniki genetyczny oraz farmakoterapia niektórymi lekami. Pemfigoid zajmuje błony śluzowe tworząc najpierw pęcherze podnabłonkowe, które zwykle występują przez kilka dni. Po upływie tego czasu pękają one i można zaobserwować nadżerki o nieregularnych kształtach oraz owrzodzenia, które pokryte są nalotem włóknikowym (koloru białego), zmiany są otoczone rumieniem na skutek reakcji zapalnych. Pacjenci często skarżą się na ból z nimi związany. Pemfigoid często lokuje się na podniebieniu miękkim, może występować także na błonie śluzowej policzków i warg, a także zajmować dziąsła. W przypadku ostatniej wymienionej lokalizacji obserwowane jest zwykle złuszczające zapalenie dziąseł. Pemfigoid może zajmować także błony śluzowe poza jamą ustną, np. w oczodole i powodować zrastanie się powiek z gałkami ocznymi przez bliznowacenie, czy też zrastanie się powiek. W postaci pemfigoidu, w której zajęte są wyłącznie błony śluzowe jamy ustnej nie występuje bliznowacenie. Ze statystyki wynika, że bliznowacenie zlokalizowane w gałce ocznej jest zwiastunem nowotworów narządowych. Przy rozpoznaniu pemfigoidu oprócz badania klinicznego, histopatologicznego i immunohistologicznego należy wykluczyć schorzenia takie jak liszaj płaski, zespół Stevensa-Johnsona, linijna IgA dermatoza pęcherzowa, pęcherzyca, zapalenie opryszczkowe skóry, nabyte pęcherzowe oddzielanie się naskórka, przewlekłe wrzodziejące zapalenie jamy ustnej (CUS), toksyczna nekroliza naskórka. Rumień wielopostaciowy Rumień wielopostaciowy (erythema multiforme, EM) – to zespół nadwrażliwości typu III, zwykle o ostrym przebiegu, który wywoływany może być przez drobnoustroje, chemikalia lub leki, reakcje mogą przybierać różne formy nasilenia. Zmiany występują na skórze i błonach śluzowych. Do tej pory nie są znane wszystkie antygeny, które są w stanie wywołać ten zespół, jednak uważa się, że leki takie jak NLPPZ, antybiotyki, barbiturany, leki przeciwpadaczkowe, chinolony, barbiturany oraz szczepionki i surowice, wirusy (zwłaszcza HSV), mikoplazmy oraz popularnie stosowane konserwanty są potencjalnymi czynnikami mogącymi doprowadzić do wystąpienia rumienia wielopostaciowego. Rumień wielopostaciowy klasyfikowany jest jako trzy postaci, w zależności od przebiegu choroby: • Rumień wielopostaciowy mniejszy – charakteryzuje się zmianami rumieniowo-obrzękowymi, które najczęściej przyjmują kształt pierścieniowaty. Zmiany występują na dalszych częściach kończyn, ale mogą pojawiać się także na skórze innych miejsc oraz na błonach śluzowych. Obserwowane jest zlewanie się zmian w niektórych przypadkach, ponadto mogą występować także pęcherze, które tworzą po pęknięciu nadżerki. • Zespół Stevensa-Johnsona (rumień wielopostaciowy większy) – w tej postaci występują krótko utrzymujące się pęcherze błonach śluzowych jamy ustnej, rzadziej w okolicach narządów płciowych. Pęcherze te pękają, co prowadzi do powstania bolesnych nadżerek. Pacjenci zgłaszają objawy grypopodobne, jak bóle stawów i gorączka. • Zespół Lyella (nazywany także toksyczną nekrolizą naskórka, TEN, TENS) – jest najcięższą formą rumienia wielopostaciowego. Na skórze i błonach śluzowych występują zmiany w postaci pęcherzy, które tworzą nadżerki ulegające martwicy. Choroba ta często nawraca i stanowi zagrożenie dla życia, szacuje się, że w 30-4-% przypadków jest ona śmiertelna. Zmiany w jamie ustnej występują u co trzeciego pacjenta cierpiącego na rumień wielopostaciowy. Wykwity te charakteryzują się dużą zmiennością, mogą to być plamy rumieniowate, które stają się następnie drobnymi pęcherzykami i nadżerkami, które zostają dalej pokryte pseudobłonami o białej barwie. Zmiany te potrafią utrzymywać się w czasie wynoszącym więcej niż trzy tygodnie. Poza tym obserwuje się także zmiany w obrębie warg, które mogą zajmować nawet całą czerwień wargową, są to zazwyczaj krwawiące rany, na których tworzą się strupy. Występują także objawy grypopodobne, zwykle przed pojawieniem się pęcherzy. W przypadku podejrzenia rumienia wielopostaciowego oprócz badania klinicznego zaleca się wykonanie badania histopatologicznego wycinka zmiany z barwieniem, badania serologicznego w kierunku HSV oraz dodatkowych badań krwi, moczu i poziomu elektrolitów. Zmiany występujące w rumieniu wielopostaciowym mogą być mylone z innymi schorzeniami dającymi objawy na błonach śluzowych, dlatego konieczna jest wykluczenia schorzeń, takich jak linijna IgA dermatoza pęcherzowa, pęcherzowe oddzielanie się naskórka (nabyte), reakcje na leki, opryszczkowe zapalenia jamy ustnej, pęcherzyca, pemfigoid. Pęcherzowe oddzielanie naskórka Pęcherzowe oddzielanie naskórka (epidermolysis bullosa) to wspólna nazwa ponad 25 dziedzicznych i nie dziedzicznych schorzeń, które prowadzą do powstawania pęcherzy na skórze oraz błonach śluzowych o różnym stopniu ciężkości w wyniku tworzenia wadliwych białek. Obserwuje się zmiany od małych pęcherzyków do złuszczania się dużych obszarów błony śluzowej jamy ustnej, większe obszary zazwyczaj zostawiają po sobie spore blizny, które mogą wpływać na upośledzenie funkcji żucia i mowy. Schorzenie to nie jest często spotykane, szacuje się, że występuje ono u 2 na 100 000 osób. Podstawową cechą kliniczną choroby jest tworzenie się pęcherzy wypełnionych przezroczystą cieczą, w wyniku niewielkich nawet urazów, rzadziej w wyniku działania ciepła lub też bez konkretnego powodu. Zmiany te występują zarówno na skórze, jak i na błonach śluzowych, często przypominają objaw Nikolskiego w pęcherzycy zwykłej (spełzanie naskórka przy potarciu). Utworzone pęcherze łatwo pękają, szczególnie jeżeli umiejscowione są na błonach śluzowych, pozostawiając zwykle bezbolesny czerwonawy ślad po wrzodzie. Miejsce to jest pozbawione otoczki zapalnej, do czasu aż dojdzie do wtórnego zakażenia zmiany. Pęcherze w jamie ustnej występują praktycznie we wszystkich typach choroby, jednak z różna częstotliwością. Najczęściej ujawniają się one w postaci dystroficznej choroby (epidermolysis bullosa dystrophica), najrzadziej w postaci zwykłej (epidermolysis bullosa simplex). Tworzenie się i zasięg blizn jest zależne od typu choroby. Blizny zlokalizowane w obszarze jamy ustnej mogą prowadzić do ciężkich recesji dziąseł, skrócenie przedsionka, ankyloglosję i mikrostomię. Szczególnie wyraźnie jest to widoczne w pęcherzowym oddzielaniu naskórka dotyczącym błony podstawnej, w wariancie Herlitz’a. Choroba ta może dotykać także zawiązków zębów, co powoduje hipoplazje szkliwa, zwłaszcza w odmianie choroby dotyczącej błony podstawnej. Wówczas obserwuje się takie zaburzenia jak gładkie połączenia szkliwno-zębinowe, anodoncję czy zęby noworodkowe. Statystycznie znaczące klinicznie zajęcie jamy ustnej występuje u 2% pacjentów z formą prostą i u 15-20% pacjentów z pozostałymi postaciami choroby. Dystroficzne postaci choroby dziedziczone dominująco są zazwyczaj łagodne i obejmują występowanie rumienia dziąseł, ich tkliwości i recesji, oprócz pojawiania się od czasu do czasu pęcherzy. Dystroficzne postaci pęcherzowego oddzielania naskórka dziedziczone recesywnie dają o wiele cięższe dolegliwości, pęcherze tworzące spore blizny powstają w wyniku urazów doznawanych w czasie jedzenia pokarmów, nawet tych o miękkiej konsystencji. Pacjenci z tym schorzeniem prezentują bardzo często zaawansowana próchnicę oraz choroby przyzębia, co ma związek z obniżoną higiena jamy ustnej, która wynika z obawy o uszkodzenie błony śluzowej przy szczotkowaniu zębów, czy też z utrudnionego dostępu do oczyszczania jamy ustnej na skutek mikrostomii. U pacjentów z tym schorzeniem występuje często konieczność stosowania diety zawierającej produkty miękkie, które wraz z towarzyszącą niewystarczającą higieną jamy ustnej działają silnie kariogennie, dlatego u chorych tych zęby są zniszczone próchnicą już w młodym wieku. W postaci nabytej (epidermolysis bullosa acquisita), która ujawnia się w dzieciństwie lub też później raczej rzadko obserwowane są zmiany w obrębie jamy ustnej. Twardzina Twardzina nazywana inaczej sklerodermą jest chorobą wielonarządową o podłożu immunologicznym, w której w skórze i innych tkankach magazynowany jest nadmiar kolagenu, wskutek czego stają się one nadmiernie twarde. Łagodna forma twardziny nazywana jest zespołem CREST (Calcinosis (zwapnienia ogniskowe), R – objaw Raynauda, E – zaburzenia przełykowe – Esophageal dysmotility, Sklerodaktylia i Teleangiektazja). Twardzina dotyka także jamy ustnej, powodując nie tylko problemy z otwieraniem ust, ale i z żuciem czy przełykaniem pokarmów. W sklerodermie mamy do czynienia ze ściągnięciem się warg, wokół których tworzą się promieniujące bruzdy. Ze względu na stwardniałą skórę oraz pseudoankylozę stawu skroniowo-żuchwowego otwieranie ust jest utrudnione. Zdarza się, że wyrostki kłykciowe i dziobiaste żuchwy oraz łuki jarzmowe są zresorbowane, jednak jest to sytuacja rzadka. W okolicy ust i w samej jamie ustnej może być widoczna teleangiektazja, zwłaszcza u pacjentów z zespołem CREST. Obserwuje się także poszerzenia szpary ozębnowej na zdjęciach RTG. Wielu przypadkom twardziny towarzyszy także zespół Sjögrena. Ze względu na to, ze poszerzenie szpary ozębnowej występuje także przy długotrwałym narażeniu zęba na uraz przy okluzji, przy zwichnięciu zęba oraz w zapaleniu przyzębia konieczne jest ich wyk;uczenie. Ponadto diagnoza różnicowa powinna obejmować także wczesnego mięsaka kościotwórczego, jeżeli zmiana szpary ozębnowej jest poszerzona przy jednym lub dwóch zębach. Jeżeli zmiany dotyczą całego uzębienia i występują zmiany skórne, wówczas praktycznie zawsze ma się do czynienia z twardziną. Toczeń układowy Toczeń układowy (Lupus erythematosus systemicus) należy do chorób autoimmunologicznych, w wyniku niepoznanego do końca zaburzenia układu odpornościowego rozwijają się stany zapalne w tkankach i narządach całego organizmu. Najczęściej choroba ta dotyka kobiet – zapadają one na nią dziesięć razy częściej niż mężczyźni, najczęściej chorują osoby w wieku 15–40 lat. Toczeń układowy manifestuje się w jamie ustnej w 40% przypadków. Zmiany na błonach śluzowych są dość zróżnicowane i mogą występować w postaci zapalenia liszajowatego, gdzie widoczny jest rumień oraz białe prążkowanie – są to najczęściej spotykane zmiany, a także w postaci owrzodzeń przypominających afty czy też ziarniniakowatych obrzęków. Powszechnie spotykany jest także zespół Sjögrena, który może się pojawiać na dowolnym etapie przebiegu choroby. Często wskazane jest wykonanie biopsji w celu wykluczenia innych schorzeń, mogących dawać podobne objawy, takich jak reakcja na niektóre leki, leukoplakia, erytroplakia, liszaj płaski, kiła, język geograficzny czy też pemfigoid bliznowaciejący. Nierzadko pacjenci po raz pierwszy dowiadują się o podejrzeniu tocznia układowego od stomatologa. Zespół Reitera Zespół Reitera jest chorobą o nieznanej etiologii, która dotyka przede wszystkim młodych mężczyzn, w wieku 20-30 lat. Schorzenie to często rozwija się po wcześniejszym zainfekowaniu jelit salmonellą lub yersinią, lub tez cewki moczowej chlamydiami czy tez ureoplazmą. Jako objawy kliniczne występują niegonokokowe zapalenie cewki moczowej, spojówek, stawów oraz zmiany na skórach i bonach śluzowych. Zmiany na błonach śluzowych jamy ustnej są spotykane i 20-40% pacjentów. Zmiany zwykle manifestują się jako rozlany rumień i nieco bolesne powierzchniowe nadżerki. Na błonach śluzowych policzków, dziąseł, podniebienia i warg są zazwyczaj spotykane czerwone płytkowate bezbolesne zmiany, nieco uniesione ponad powierzchnię tkanki o wielkości od kilku milimetrów do kilku centymetrów. Wykwity te są zazwyczaj otoczone białawą obrączką. Zmiany te mogą się także pojawiać na języku i imitować język geograficzny. Zmiany na skórze i błonach śluzowych w zespole Reitera pojawiają się najczęściej w czasie 4-6 tygodni od wystąpienia choroby, mimo to uważane są one za istotne diagnostycznie. Konieczne jest wykluczenie innych chorób, które dają podobne objawy – rumienia wielopostaciowego, zespołu Stevensa-Johnsona, choroby Behçeta, łuszczycy, języka geograficznego oraz zapalenia jamy ustnej. Bibliografia: 1. General and oral pathology for the dental hygienist, Leslie DeLong, Nancy W. Burkhart,Lippincott Williams & Wilkins, 2007 2. Choroba Reitera – zespół nakładania – opis przypadku, Hanna Hüpsch−Marzec, Alicja Kalina, Stefan Baron, Dent. Med. Probl. 2005, 42, 1, 177–181 3. Oral and maxillofacial pathology. Neville BW, Damm DD, Allen CM, Bouquot JE. Philadelphia, W. B. Saunders; 1995. 4. Oral and maxillofacial diseases: an illustrated guide to diagnosis and management of diseases of the oral mucosa, gingivae, teeth, salivary glands, bones and joints. Crispian Scully, Taylor & Francis, 2004 5. Łuszczyca błony śluzowej jamy ustnej i narządów płciowych, Anna Bronikowska-Kolasa, Dorota Wojnowska, Adam Borzęcki, Leszek Wdowiak, Grażyna Chodorowska, Janusz Urban, Ewa Krochmalska 6. Clinical Oral Medicine and Pathology, Jean M. Bruch, Nathaniel S. Treister, Springer, 2009 7. Color atlas of oral diseases, George Laskaris, Thieme, 2003

choroby tkanki łącznej forum